The Kelantan Times

Membangun Bersama Islam

Archive for the ‘History’ Category

Pemikiran Dakwah P. Ramlee

with one comment

Allahyarham Tan Sri Datuk Amar Dr. P. Ramlee, AMN (22 March 1929 – 29 May 1973)

Allahyarham Tan Sri Datuk Amar Dr. P. Ramlee, AMN (22 March 1929 – 29 May 1973)

Jika sesetengah daripada kita yang jarang menonton filem-filem hitam putih era 50-an dan 60-an, persoalan mungkin timbul tentang apakah dakwah yang disampaikan di kala aktres-aktres yang membintangi filem-filem tersebut boleh dikatakan ‘berbungkus nangka’ belaka?

Merenungi dan memahami zaman P. Ramlee
Sebelum kita berbicara persoalan sejarah tentang sesuatu perkara, premis pertama yang harus diambil kira untuk difahami ialah berkenaan latar masa dan tempat yang mewujudkan satu suasana kepada seseorang seniman untuk menghasilkan sesebuah karya. Beberapa persoalan harus di ambil kira, adakah Islam benar-benar dihayati ketika itu? Apakah ada penggiat industri filem lain yang turut menghasilkan karya yang ‘Islamik’ seperti beliau? Kenapakah sesuatu tema itu digarap dalam sesebuah filem? Ini semua perlu diberi ruang dan peluang untuk diberikan penjelasan.

Pada separuh pertama abad ke-20, perkembangan dan penghayatan tentang agama Islam tidaklah sesegar yang kita hirup hari ini. Islam ketika itu hanya tertumpu di masjid, surau, pondok-pesantren di mana tok-tok guru (tradisionalist) mengajarkan ilmu-ilmu berkaitan tasawuf dan feqah. Masyarakat kurang menghayati unsur-unsur di ‘dalam masjid’ itu untuk di bawa keluar supaya dapat diamalkan dalam kehidupan bermasyarakat.

Maka tidak hairanlah kenapa kita jarang melihat wanita zaman itu menutup aurat dengan sempurna. Dan jika kita masih memiliki foto-foto lama keluarga, lihatlah cara mereka berpakaian dan ia menceritakan sedikit sebanyak tentang zaman tersebut. Saya pernah melihat sekeping gambar Perhimpunan Muslimat Parti Islam di awal 1960-an yang dihadiri oleh perwakilan yang rata-ratanya tidak memakai tudung! Itu ‘muslimat’ zaman tersebut, jadi apalah nilai-nilai Islam yang nak diharapkan kepada insan seni yang bermain wayang ketika itu. Akan tetapi kalau seseorang anak wayang yang tampil dengan idea-idea Islamik ketika itu, ia merupakan sesuatu yang luar biasa! Dan itulah P Ramlee yang kita kenal.

Permulaan jalan seni
Pada tahun awal tahun 1940-an, industri seni tanahair mula berkembang. teater bangsawan (troupe) telah mengambil tempat di pentas-pentas awam dengan tema jenaka dan tragedi. Kebanyakan bakat-bakat baru yang menyerlah ketika ini antaranya ialah Daeng Harris, A.R Tompel, Siti Tanjung Perak dan lain-lain. ketika ini juga, industri filem tanahair mula berkembang mengikuti perkembangan filem-filem luar yang semakin mendapat tempat terutama dari Hong Kong dan India. Shaw Brothers melihat satu potensi besar dengan merintis pembukaan studio baru di Jalan Ampas, Singapura. Di awal perkembangan Malay Film Production (MFP) Jalan Ampas, filem-filem kebanyakannya diarah oleh pengarah dari India seperti B.S Rajhans, L. Krishnan dan ramai lagi. Kemudian lahirlah bintang-bintang filem (film stars) produk Jalan Ampas seperti S. Roomai Noor, Maria Menado, Siput Sarawak dan lain-lain.

Persoalannya, di manakah filem-filem arahan mereka sekarang? Kenapakah tidak diputar di kaca televisyen seperti mana filem-filem arahan dan lakonan P. Ramlee? Aktor-aktor yang membintangi filem ini tidak kurang ‘star’ nya. Dan jika di ukur dari sudut nilai filem samada jenaka atau air mata tidak kurang hebatnya. Maka di sinilah timbul kajian tentang idea serta pemikiran Allahyarham Tan Sri P. Ramlee dalam menerapkan sesuatu elemen di dalam sesebuah filem arahan beliau.

Pertama, tema-tema di dalam filem-filem arahan Allahyarham Tan Sri P. Ramlee sangat dekat dihati masyarakat. Konflik rumahtangga antara bapa dan anak, ibu mertua dengan menantu, cinta yang tak kesampaian dek kerana darjat dan keturunan, kehidupan anak-anak bujang, kedaifan hidup seorang miskin dan banyak lagi unsur yang menjadikan filem beliau begitu dirasai oleh setiap insan yang mewakili tema-tema tersebut dalam setiap zaman. Inilah antara sebab mengapa filem beliau tidak lekang dek zaman.

Kedua, elemen-elemen ‘Islamik’ telah digarap dengan baik oleh beliau dalam beberapa buah filem seperti Anakku Sazali, Ahmad Albab, Tiga Abdul, Semerah Padi, Nasib Labu Labi dan Ali Baba Bujang Lapok. Jika ditinjau filem-filem lain yang sezaman dengannya baik keluaran Studio Jalan Ampas milik Shaw Brothers mahupun Cathay Keris milik Ho Ah Loke, hampir tidak ada seorang pun pengarah lain yang berani menampilkan idea-idea berunsur Islamik untuk digarap dalam filem mereka.

Ketiga, beberapa buah filem lakonan dan arahan Allahyarham Tan Sri P. Ramlee kurang mendapat sambutan oleh kerana tema yang cuba digarap merupakan satu idea dan percubaan baru. Ini terbukti dengan filem Sitora Harimau Jadian, Sesudah Suboh dan Gelora yang kurang mendapat sambutan baik ketika ditayangkan ketika itu mahupun diputarkan di kaca televisyen hari ini. Memang benar filem-filem ini diterbitkan di Studio Merdeka yang kurang mahir dari segi kepakaran dan teknologi yang digunakan. Walau bagaimanapun, idea-idea pengarah merupakan sesuatu yang paling menonjol dalam sesebuah filem.

Pemikiran Dakwah P. Ramlee
Jika diimbas secara sepintas lalu, filem Tiga Abdul, Ahmad Albab dan Ali Baba Bujang Lapok merupakan babak yang paling banyak menerapkan unsur Islamik berbanding filem-filem lain arahan beliau yang lebih merupakan pentas kritik sosial tanpa kita sedar! Walaupun P. Ramlee cuba menerapkan elemen keagamaan dalam Semerah Padi, versi hudud yang dilaksanakan masih boleh diberikan kredit walaupun tidak mencerminkan pelaksaan hudud yang sebenar. Di dalam filem Tiga Abdul, P. Ramlee menggunakan latar Isketambola yang mungkin boleh dirujuk Istanbul dalam keseluruhan cerita tersebut. Melalui watak Abdul Wahub, beliau berjaya menghimpunkan segala sifat-sifat kebaikan dan nilai-nilai positif dalam menghadapi kejahatan abang-abangnya, Sidek Segaraga dan Kassim Patalon.

Di dalam filem ini juga, P. Ramlee mengajar kita supaya menyantuni anak-anak yatim, berkahwin dengan orang yang tidak disukai pada awalnya tidaklah menandakan tidak bahagia pada akhirnya, membalas dendam kepada orang yang mengkhianati hanya semata-mata untuk menyedarkan mereka dan banyak lagi unsur Islamik yang digarap melalui watak-watak tersebut. Di dalam Anakku Sazali, ia memberi teladan kepada bapa yang terlalu memberikan kesenangan kepada anaknya atas nama ingin mencurah kasih sayang sehingga ia memberi kesan buruk kepada kehidupan si anak. Melalui watak Haji Bakhil lakonan Udo Umar (Nasib Labu Labi) P. Ramlee ingin menegur orang-orang kaya supaya ikhlas dalam menginfaqkan harta mereka kepada rumah anak-anak yatim.

Selain itu, menurut kenalan yang rapat dengan beliau, P. Ramlee memang seorang yang pemurah. Dan sifat kepemurahan ini telah ditonjolkan dalam filem beliau melalui watak Abdul Wahub yang menghadiahkan rumah kedai kepada persatuan anak yatim, watak Ali Baba (Ali Baba Bujang Lapok) yang menderma wang emas kepada orang ramai, watak Ramli (Bujang Lapok) yang ditipu oleh seorang wanita tetapi selepas mengekori, beliau membiarkannya setelah menyedari wanita itu adalah orang miskin, watak Harun (Anak Bapak) yang menjaga kebajikan pekerja-pekerja ladang milik bapanya, watak Syawal (Ahmad Albab) yang mengadakan kenduri kesyukuran setelah diberi kesenangan. Ini merupakan sebahagian elemen yang digarap oleh P. Ramlee di dalam kebanyakan filem arahan beliau. Begitu juga lagu-lagu beliau di mana lirik-lirik tersebut cukup bermakna yang memberi bekas kepada pendengarnya.

Kita tidak tahu sampai bila tulisan-tulisan berkenaan Allahyarham Tan Sri P. Ramlee akan berhenti. Ia akan terus-menerus dinukil oleh pengkaji dan peminat filem kerana akan ada sisi-sisi baru yang dapat di analisis daripada pemikiran beliau. Ia bergantung kepada kita bagaimana kita melihat sesebuah filem itu. Adakah kita ingin tahu tentang jalan ceritanya, atau adakah kita ingin melepaskan tekanan dengan menonton filem humor? Atau adakah kita ingin mengkaji apakah idea pengarah di sebalik wayang yang dipertontonkan kepada orang awam? Terpulanglah.

Teuku Zakaria bin Teuku Nyak Puteh (22 Mac 1929 – 29 Mei 1973)
Semoga roh beliau dicucuri rahmat.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

June 14, 2014 at 6:13 PM

Posted in History

Warisan Syed Syeikh al-Hadi

leave a comment »

 

 

 

Image

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hadi)

 

Perpustakaan Utama Universiti Malaya dan Perpustakaan Peringatan Za’ba kini masih menyimpan pelbagai koleksi karya-karya lama yang dihasilkan oleh penulis-penulis prolifik di Tanah Melayu sejak dari awal abad ke-20 lagi. Sebahagian besar naskah-naskah ini telah dihasilkan dalam bentuk tulisan jawi dan rumi yang menggunakan gaya bahasa Melayu lama dan dicetak dalam bentuk paperback. Kebanyakan syarikat percetakan yang menghasilkan naskah-naskah ini sudah tidak beroperasi lagi. Antaranya The Jelutong Press, Sinaran Brothers, Mat’baah al-Asasiah Press, al-Ahliyah Press, Pustaka Dian*, Pustaka Aman Press*, Pustaka Antara* dan lain-lain lagi. (*masih beroperasi)

Kemunculan syarikat-syarikat percetakan ini merupakan hasil tindakbalas daripada kelahiran inteligensia Melayu yang baru pulang dari menuntut ilmu di Timur Tengah, terus gigih menyadarkan masyarakat Melayu yang masih hidup dalam keterpurukan dan kemunduran, dengan berkarya, menulis di akhbar-akhbar dan menterjemah hasil karya-karya dalam genre penulisan baru yang sebahagian besarnya merupakan saduran daripada sastera Perancis menerusi perantaraan Mesir. Kebanyakkan penuntut dari Tanah Melayu yang melanjutkan pelajaran atau mengadakan lawatan ke Mesir sedikit sebanyak terpengaruh dengan bentuk penulisan genre baru berbentuk novel seperti novel Zainab karya Mohamed Hussein Haikal dan pebagai lagi. Tokoh-tokoh yang telah mencipta nama sebagai antara perintis bentuk penulisan genre baru ini antaranya ialah Muhammad bin Muhammad Said (Dato’ Laksamana Kelantan), Syed Syeikh al-Hadi dan lain-lain lagi.

Novel Cherita Kecurian Lima Million Ringgit yang diterjemah oleh Dato’ Laksamana pada tahun 1922 telah dinyatakan oleh William R. Roff sebagai novel pertama seumpamanya di Tanah Melayu. Manakala sesetengah pendapat mengatakan bahawa Novel Faridah Hanum karya Syeikh Syed al-Hadi merupakan novel Melayu pertama yang dihasilkan dalam 2 penggal, 1925 dan 1926. Perbezaan ini dikatakan berpunca disebabkan oleh kesukaran pengkaji untuk meneliti samada karya tersebut merupakan karya asli, adaptasi ataupun terjemahan. Apabila saya menyatakan penulisan genre baru berbentuk novel ini, ia bukanlah sepertimana novel versi moden yang digambarkan oleh kita semua. Perlu difahami, latar masa ketika itu (circa 1900-1939) sudah semestinya berbeza dengan zaman sekarang. Penulisan yang dihasilkan oleh inteligensia-cendekia ketika itu telah dijadikan sebagai platform untuk mengekspresikan idea, melakukan kritikan sosial, mengutarakan saranan serta nasihat hasil tindakbalas persekitaran kehidupan yang dialami umat Melayu dalam era kolonial. Maka, novel-novel yang dihasilkan ketika itu tidak boleh disamaertikan dengan sebahagian besar novel-novel sekarang yang lebih berbentuk fantasi dan ‘kurang bermakna’.

Antara penulis prolifik yang telah menghasilkan banyak karya samada asli mahupun saduran ialah Syed Syeikh al-Hadi. Sebahagian besar penulis di alam maya dan alam realiti telah menulis dengan lebih lanjut berkenaan tokoh ini antaranya; Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady), Talib Samat (Sasterawan Progresif Melayu), Sohaimi Abd Aziz (Cendekia dan Sasterawan Ulung) dan ramai lagi. Untuk memudah dan meringkaskan pembacaan berkenaan tokoh ini, alangkah eloknya jika satu garis masa dilakukan.

1867 – Dilahirkan di Kampung Hulu, Melaka. Bapa berbangsa Arab dan berketurunan Hadaramaut. Menghabiskan zaman remaja di Melaka, Kuala Terengganu, Pulau Penyengat dan Timur Tengah.

1895 – Menerima pelajaran daripada Syeikh Muhammad Abduh (1849-1905) di Mesir ketika berusia 28 tahun. Sekembalinya, beliau berkahwin dengan sepupu, Syarifah Sheikhun binti Muhammad al-Hadi (isteri pertama) di Pulau Penyengat, Riau. Dikurniakan empat orang anak, dua lelaki dan dua perempuan.

1901 – 1911 – Ketika berusia 34 tahun, bapa angkat beliau, Raja Ali Haji Kelana telah memindahkan segala urusan syarikat Batam Brickworks (kilang batu bata) di Singapura kepada beliau menggantikan Mr. Benson.

1906 – 1908 Menerbitkan Majalah al-Imam di Singapura sekembalinya dari Timur Tengah. Majalah ini dicetak oleh Matbaah Melayu Tanjung Pagar dan kemudiannya al-Imam Printing Company Limited. Penerbitan dihentikan kerana menghadapi kesulitan kewangan.
Image

Talib Samat (Sasterawan Progresif Melayu) p.35

1907 – 1909 – Menubuhkan Madrasah al-Iqbal di Singapura yang merupakan madarasah pertama ditubuhkan oleh beliau bersama rakan-rakan seperjuangan, Syeikh Tahir Jalaluddin, Haji Abbas Mohd Taha dan Syeikh Mohamad bin Salim al-Khalali.
1909 – 1915 – Dilantik menjadi peguam di Mahkamah Syariah Johor Bahru ketika berusia 42 tahun. Beliau dilantik sebagai peguam syariah kerana jasa dan sumbangan pemikirannya yang progresif.
1915 – 1916 – Menubuhkan Madrasah al-Hadi di Melaka yang merupakan madrasah kedua ditubuhkan lanjutan daripada kegagalan madrasah pertama. Namun, madrasah kedua ini juga gagal mendapat sambutan orang Melayu Melaka.
1919 – Berhijrah ke Pulau Pinang dan menubuhkan Madrasah al-Mashoor yang merupakan madrasah ketiga bermatlamat untuk memperluas sistem pendidikan bercorak reformasi Islam.
1922 -Membukukan karya bersiri dalam Majalah al-Imam iaitu al-Tarikh al-Islami (saduran) setebal 205 halaman. Diterbitkan oleh al-Imam Printing Press.
1925 – Menghasilkan novel pertama, Faridah Hanum. Novel ini telah dicetak dalam dua penggal, 1925 dan 1926 (The Jelutong Press). Cetakan ulangan telah dilakukan pada 1964, 1965 dan 1985 (Pustaka Antara).
Image

Cetakan pertama 1925 (bawah), cetakan kedua 1964 (tengah) dan cetakan keempat 1985 (atas).

1926 – 1931 – Menerbitkan Majalah al-Ikhwan selepas memulakan langkah baru di Pulau Pinang. Dicetak oleh The British Malaya Company dan kemudiannya dicetak sendiri oleh The Jelutong Press yang dimiliki oleh beliau sendiri. Antara rencana yang dikeluarkan ialah; Teriak Yang Sebenar.

Image

Talib Samat (Sasterawan Progresif Melayu) p.41

1927 – Memulakan penghasilan karya-karya keagamaan bermula dengan judul Tafsir Juz’ Amma (saduran). Diterbitkan oleh The Jelutong Press.

1928 – Menghasilkan dua buah novel baru dan sebuah buku keagamaan, Hikayat Taman Cinta Berahi (400 halaman), Hikayat Anak Dara Ghassan (1000 halaman) dan Tafsir al-Fatihah (saduran). Diterbitkan oleh The Jelutong Press.

Hikayat Anak Dara Ghassan.

Hikayat Anak Dara Ghassan.

1928 -1934 – Di dalam tempoh ini, beliau telah menghasilkan 7 buah karya siri-siri Cerita Rokambul antaranya; 1) Cerita Rokambul dalam Jel dan di Paris (398 halaman). 2) Cerita Rokambul dalam Siberia (400 halaman). 3) Cerita Rokambul dengan Puteri Russian yang Asyik (498 halaman). 4) Cerita Rokambul dengan Korban Hindi (502 halaman). 5) Cerita Rokambul dengan Malium Kaum nur (508 halaman). 6) Cerita rokambul dengan Taman Penglipur Lara (269 halaman). 7) Cerita Rokambul dengan Perbendaharaan Hindi (509 halaman). Kesemuanya diterbitkan oleh The Jelutong Press.
Rokambul

Rokambul dengan Perbendaharaan Hindi (509 halaman)

Cerita Rokambul dengan Malium Kaum Nur (508 halaman)

Cerita Rokambul dengan Malium Kaum Nur (508 halaman)

Angan-Angan Kehidupan:

Angan-Angan Kehidupan: The Moral Trainer

1929 – Tambahan dua novel baru, Hikayat Cermin Kehidupan (604 halaman) dan Hikayat Puteri Nurul Ain (200). Diterbitkan oleh The Jelutong Press.
Hikayat Cerminan Kehidupan

Hikayat Cerminan Kehidupan

Hikayat Nurul Ain

Hikayat Puteri Nurul Ain

1930 – Tambahan sebuah buku keagamaan berjudul Alam Perempuan (saduran) hasil terjemahan buku Tahrir al-Mar’ah karya Qasim Amin. Diterbitkan oleh The Jelutong Press.
Alam Perempuan

Kitab Alam Perempuan

1931 – Karya keagamaan yang asli, Kitab Agama Islam dan Akal telah dihasilkan. Diterbitkan oleh The Jelutong Press (1931) dan Pustaka Dian Kota Bharu (1965).
K

Kitab Agama Islam dan Akal

1933 – 1934 – Melibatkan diri dengan akhbar Saudara yang dikendalikan oleh anaknya, Syed Alwi al-Hadi. Akhbar ini dicetak oleh The Jelutong Press. Pada tahun ini juga, sebuah lagi buku keagamaan berjudul Hadiah Kebangsaan (saduran) terbitan The Jelutong Press.

1934 – Syed Syeikh al-Hadi menghembuskan nafas terakhir pada malam Rabu, di rumahnya beralamat No 410, Jalan Jelutong, Mukim Jelutong, Pulau Pinang. Beliau dimakamkan di tanah perkuburan Masjid Jelutong.


Kediaman Syed Syeikh al-Hadi.

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

 

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

 

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

 

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

Foto: Alijah Gordon (The Real Cry of Syed Shaykh al-Hady)

 

Foto terkini Kediaman Syed Syeikh al-Hadi. Kediaman ini telah dijual kepada seorang

Foto terkini Kediaman Syed Syeikh al-Hadi. Kediaman ini telah dijual kepada seorang wanita Cina untuk dijadikan sebuah Tokong.

Ini merupakan kediaman tokoh pemikir dan pembaharu umat Islam di Tanah Melayu sekitar awal abad ke-20. Selepas kematian beliau, ia telah dijual kepada seorang wanita dan sejak itu dijadikan sebuah Tokong Cina. Besar cita-cita dan harapan kita agar suatu hari nanti kediaman ini dapat tuntut semula dan dijadikan salah satu warisan khususnya dalam menerangkan kepentingan sejarah perkembangan pemikiran umat Islam di Malaysia. Kerajaan Negeri Pulau Pinang dan Majlis Agama Islam Negeri Pulau Pinang dengan kerjasama Jabatan Warisan Negara dan Persatuan Sejarah Malaysia diharap dapat merintis usaha-usaha dalam mengembalikan warisan yang setelah sekian lama di pinggirkan. Jika Rumah Kelahiran Allahyarham Tan Sri P.Ramlee yang terletak di Jalan Tun Perak off Jalan P Ramlee, Pulau Pinang diberi dana oleh kerajaan dan dengan usahasama FINAS untuk dibaik pulih serta di jadikan sebuah memorial kerana mengenangkan sumbangan beliau dalam industri seni tanahair, kenapa tidak Syed Syeikh al-Hadi? Beliau telah menyumbang bukan sedikit dalam memberi kesedaran tentang pembaharuan pemikiran (tajdid) kepada umat Islam di Tanah Melayu. Pelbagai wacana dan forum telah dianjurkan oleh pihak universiti dan pertubuhan Islam dalam mengupas sumbangan dan peranan yang telah dimainkan oleh beliau. Sudah tiba masanya Tokoh Kaum Muda ini diberi pengiktirafan lebih-lebih lagi usaha beliau dalam mengembangkan dunia pendidikan dan keagamaan. Semoga hasrat ini dapat direalisasikan. Bi’iznillah.

 

Sumber Gambar;

  • Alijah Gordon, (ed.) The real cry of Syed Sheikh al-Hady. 1999.
  • William Roff, The Origins of Malay Nationalism, 1967.
  • Talib Samat, Sasterawan Progresif Melayu, 1992.
  • Sohaimi Abd Aziz, Cendekia dan Sasterawan Ulung, 2003.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

April 21, 2014 at 9:08 PM

Posted in History

December 7, 1941: 71 years ago..

leave a comment »

Dec 7, 1941, nearly 71 years ago, 11.45 PM local time, The British defence troops on the Badang and Sabak beaches reported ships anchoring about 1 and a half miles from the coast. The Japanese convoy of ships consisted of three large transport (Awajisan Maru, Ayatosan Maru, Sakura Maru) escorted by five Sendai Light Cruisers and squadron of destroyers (isonomi, Uranami, Shikinami and Ayanami). The army was from  the 56th Infantry Regiment of the 18th Division  of 25th Army under the Command of Major General Hiroshi Takumi. Shortly afterwards, the beaches artillery opened fire and was replied by the Japanese. This event indicated that the war had begun in Kelantan. In conjunction with 71st anniversary of the Japanese troops landing in Kota Bharu,

 

I will highlight about some historical artifacts found in Kelantan, Kota Bharu in particular. Pillboxes were built by the British Army in 1939/1940 as barricades during World War II.  For this purpose, these pillboxes were constructed along the coast that is from Tumpat, Kelantan to Kuala Besut, Terengganu. Apart from the coastal areas, such construction are also found at other strategic places such as the Kelantan riverside and near the airport of Kota Bharu. A Pillbox is made by of concrete cement that could accommodate 9-12 soldiers. Each box has a narrow hole at every corner which is meant for observing and shooting enemies with guns. At present, there are 25 pillboxes discovered, but most of them are sunken due to the coastal erosion throughout each year.

Map of Kota Bharu.

Map of the coastal of Kota Bharu.

The landing assault of the Takumi Detachment at Kota Bharu coastal.

The landing assault of the Takumi Detachment at Kota Bharu coastal.

LEFT SECTOR OF KELANTAN BEACH DEFENSE.
1) Jubakar Pantai, Tumpat.

a pillbox at Jubakar Pantai, Tumpat.

a pillbox at Jubakar Pantai, Tumpat.

neglected in a bush.

Neglected in a bush.

2) Pengkalan Chepa.

Well-protected pillbox.

Well-protected pillbox in town.

...

The 1st Hyderabad Indian State Forces defended the Kota Bharu airfield in Kelantan. This pillbox is located near a junction at Pengkalan Chepa road near the airport. A pillbox located beside the main runway of the Kota Bharu airport.

CENTRAL SECTOR OF KELANTAN BEACH DEFENSE.
3) Jalan Post Office Lama, Kota Bharu.

Located behind Pelangi Mall.

Located behind Pelangi Mall,  The left sector of the 8th Indian Brigade is on the left bank of the Kelantan River.The beach defense in this sector was manned by the 2/12th Frontier Force Rifles. There is one pillbox left on this sector at Jubakar, Tumpat near the Thai border.

 

Still protected despite in the middle of construction.

Still protected despite in the middle of construction. 

4)  Pulau Kundor, Pantai Cahaya Bulan.

Hidden in a remote area.

Hidden in a remote area.  It covered the Kota Bharu beach near the airfield and was defended by the 3/17th Dogra Regiment.

 

Located 200 meters from the sea.

Located 200 meters from the sea.

RIGHT SECTOR OF KELANTAN BEACH DEFENSE.
5) Kampung Perupok, Bachok.

The right sector of the Kelantan beach defence was from Bachok beach to Kuala Besut on the Terengganu border.

The right sector of the Kelantan beach defence was from Bachok beach to Kuala Besut on the Terengganu border.

 

The 2/10th Baluchistan Regt defended this sector which covered the beach near Gong Kedak airfield.

The 2/10th Baluchistan Regiment defended this sector which covered the beach near Gong Kedak airfield.

 

This is a result of constant coastal erosion.

This is a result of constant coastal erosion.

6) Pantai Kuala Belongan, Bachok.

..

It’s all about time to be sunken.

 

There used to be a large number of pill boxes along the state’s coastline, but many have succumbed to the forces of nature and erosion.

There used to be a large number of pill boxes along the state’s coastline, but many have succumbed to the forces of nature and erosion.

7) Pantai Melawi, Bachok.

...

Still in good condition.

 

...

However, most of these pillboxes are either left to the mercy of nature or otherwise occupied by unthinkable guests like a mini poultry farm strewn with rubbish and bushes.

8) Pantai Kuala Rekang, Bachok.

...

This pillbox is located far inside thus preventing it from sea erosion.

 

...

200 meters from the sea.

9) Pantai, Kuala Ger, Bachok.

 

...

This is the last pillbox found along the coastal from right sector near Tok Bali.

 

...

The survivor of time, 71 years-old pillbox. 

 

View from the village to the sea.

View from the village to the sea.

Time Tunnel.

70 years ago.

70 years ago.

 

and now...

and now…

THE REPLICA.

 A replica of the pill box can be seen at the War Museum in Kota Bharu.

A replica of the pill box can be seen at the War Museum in Kota Bharu. This particular model is found along the coast of Pantai Sabak.

 

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

December 7, 2012 at 11:41 PM

Posted in History

Nik Aziz : The Documentary.

with one comment

Dinsman dan Nasir Jani mempersembahkan sebuah dokumentari yang berdurasi selama 40 minit yang telah dirakam pada 19 Oktober 2001 dengan memperlihatkan kehidupan seharian seorang ulama’ dan juga pentadbir negeri. Bermula seawal pagi di pejabat SUK sehinggalah kehidupan seorang manusia biasa di rumah beliau di Pulau Melaka. Beliau ialah Dato’ Bentara Setia Tuan Guru Haji Nik Abdul Aziz Haji Nik Mat, seorang manusia yang patut dijadikan contoh dan teladan oleh pemimpin-pemimpin sekarang dan akan datang.

Sempena memperingati hari kelahiran beliau yang ke-81 pada 10 Januari 2012 bersamaan dengan 15 Safar 1433H yang lalu, saya ingin mengimbau kembali kisah beliau yang telah dirakam lebih 10 tahun yang lalu. Sebuah karya untuk rakyat Kelantan khasnya, Nik Aziz : The Documentary.

Bahagian 1:

Bahagian 2:

Bahagian 3:

Bahagian 4:

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

January 12, 2012 at 12:33 PM

Posted in History

Bank Kerapu: World War II Memorial.

with 3 comments

Kerapu Bank

This is a historic building located in the downstream side of Padang Merdeka, Kota Bharu , Kelantan. This building, built in 1912 was first used as a commercial bank and believed as the first building/bank opened in the state. The Mercantile Bank of India Limited, thus the name Kerapu Bank. The word ‘Kerapu’ however refers to the rough exterior walls of the building. During the Japanese Occupation from 1942 to 1945, this building was used as the headquarters of the Japanese secret police, or known as Kempetai. After the war, the building was reused as a bank.

In 1981, the first floor of the building was converted into an Art Gallery while the ground floor was used to display handicrafts. The building was turn into a memorial dedicated to the World War II in 1992 and was officially opened by the (then) Sultan of Kelantan, Sultan    Ismail Petra in 1994. Item on exhibit include artifacts, photographs and other memorabilia of the war. Meanwhile, the first floor of the building displaying the history of Modern Kelantan, its statesmen, religious roles and administration from 1900 until now.

Perhaps, this is an ideal place to begin the visit or to conduct a research of Kelantan history is at the Kerapu Bank World War II Memorial (War Museum) in Kota Bharu. It has a number of wartime memorabilia, information and artefacts of the war inside and outside of the building. Besides that, it display Kelantan-Thai history of pre-independence Malaya , and the life of the native under the British Occupation in the state before and after the war.

World War II Memorial.

Exterior view of the 'rough walls of the building' in which the building got its name.

The British warplane propeller was shot down by the Japanese Army during World War II. It was found at Royal Malay Regiment Army of 8th Battalion Camp near Sultan Ismail Petra Airport, Pengkalan Chepa Kota Bharu in 1996.

The Government of the Commonwealth of Australia in concert with The Government of the state of Kelantan has established this memorial to commemorate the first commitment of Australian combat units against the forces of Imperial Japan at Kota Bharu in the early hours of Monday 8th December, 1941.

The plat honouring all those who died during the engagement at Kota Bharu on December 8th, 1941.

The pillbox exhibited is a replica of particular model found along the coast of Pantai Sabak, most of them are sunken due to the coastal erosion throughout each year.

Interior view of the replica.

Two Japanese at the Memorial reminiscing their forefather's legacy.

Exclusively, I will bring to you some of epic rare color film which took place during the Japanese Occupation from December 8th, 1941  which we can see the real scenes from the landing assault in Sabak Beach, the movement in the Peninsula until the fall of Singapore to the Japanese Army on February 15th 1942.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

December 11, 2011 at 1:49 PM

Posted in History

December 8, 1941: The Battle of Kuala Pak Amat !

with 4 comments

The Japanese landing assault of the Takumi Detachment at Kuala Pak Amat, Sabak Beach, Kota Bharu, December 1941 (Archives)

View of fishing village, Kuala Pak Amat.

Shortly before midnight on December 7th, The British Defense troops on the Badang and Sabak beaches reported that ships anchoring about one and a half miles from the coast . The Japanese convoy of ships consisted of three large transport (Awajisan Maru, Ayatosan Maru, Sakura Maru) escorted by five Sendai Light cruisers and squadron of destroyers. (Isonomi, Uranami, Shikinami Ayanami). The Army was from the 56th Infantry Regiment of the 18th Division of 25th Army under the command of Major General Hiroshi Takumi. Shortly afterwards, the beaches artillery opened fire and was replied by the Japanese. This event indicated that the war had begun in Kelantan on exact time of 90 minutes before Pearl Harbor. About 2.00 a.m on December  8th, The Japanese Army landed on the Badang-Sabak beaches and moves under the heavy enemy fire, advancing straight until they reached the wire entanglements and cut them The moved over the corpse of their friends who died of bomb explosions and attacked by the British pillboxes and captured them.

View of Pantai Cahaya Bulan/Badang Beach, one of the Japanese landing assault (left sector of Takumi Detachment) during the WWII.

Bachok Beach (Melawi Beach), one of the Japanese landing assault (right sector of Takumi Detachment).

View of Sabak Beach, The central sector and main landing assault of the Takumi Detachment and real spark that ignited World War II in the Pacific. (Dec 8, 1941) Kuala Pak Amat, ninety minutes before Pearl Harbor!

The British beach defense artillery opened fire on the enemy ships in response to earlier enemy bombardment on the British Coasted Defense positions in the area of Kuala Pak Amat beach. Little was realized at the time that it was the signal of the beginning of the 2nd WW between the Japanese and the British in Kelantan, Malaya & Pacific. The Japanese Force selected for the invasion of Kelantan were troops from the Infantry Brigade, Commanded by Major General Hiroshi Takumi, with its 56th Infantry Regiment, under the Command of Colonel Yoshio Nasu. Both units were from the Japanese 25th Army. Commanded by Lieutenant-General Tomoyuki Yamashita, the Strength of this Japanese Kelantan Force was between 5,300 and 5,590 men. This force was called the Takumi Detachment after the name of the Overall Commander, General Hiroshi Takumi.      

On Dec 7, 1941, at about 11.45 PM, the British beach defense troops reported enemy ships anchoring at Kuala Pak Amat beach. Despite the heavy seas, the Japanese force successfully transshipped their troops into the landing craft. At the same time, the Japanese Naval escort ship began a bombardment of the coast as signal to commence the landing.

At about 12.25 Midnight, on Dec 8,1941, the leading Japanese troops landed at Kuala Pak Amat beach which lies between Badang and Sabak beaches. By 1.00 AM, after adjacent pillboxes manned by Indian troops of the 3/17th Dogras who inflicted very heavy casualties on the advancing Japanese troops before being themselves wiped out almost to a man.

Around 3.30 AM, the British air craft of the Hudson type belonging to No.1 Squadron of the Royal Australian Air Force (RAAF) based at Kota Bharu airfields at Pengkalan Chepa and torpedo-bombers type Vickers Vildebeests from Gong Kedak airfield near Pasir Puteh and Lalang Luas airfield near Machang began attacking the Japanese Transports in the face of heavy anti-aircraft fire from the Japanese warship and transports. By Dec 8, 1941 at 4.00 AM, the Japanese Army rod a firm foothold on the Kelantan beach of Kuala Pak Amat.
During the battle, The Awajisan Maru (9.794 tons) sunk by the Hudson of No.1 Squadron in the early hours of 8th December 1941 was a significant victory for the RAAF. The invasion of Malaya preceded the attack on Pearl Harbor by an hour and a half, making it the first Japanese campaign of World War II, likely making the Awazisan Maru the very first casualty in the Pacific war. The ships were carrying approximately 5,200 troops of the Takumi Detachment (Major-General Hiroshi Takumi, aboard Awazisan Maru).

The Awazisan Maru, also known as Awajisan Maru or Awagisan Maru was a 9,794 gross ton freighter that was built by Tama Shipbuilding Co., Tamano for Mitsui & Co. Ltd. launched in 1939 and was notable for being the most advanced freighter of its time. It was commissioned by the Imperial Japanese Navy to transport troops in World War II and was part of the Japanese Invasion of Malaya on December 8, 1941. (Archives)

Photographed with my fellow during the visit to this historical site. Imitating Mr Fujiwara (a Japanese scout) and Ibrahim Yaacob stood while waiting for the Japanese troops in the midnight of 70 years ago here at Sabak Beach. This position where it was believed that Awajisan Maru now lies estimated 2 miles of water off the coast exactly behind me and is fast becoming a popular diving destination due to its remarkable history. It is more popularly known amongst local divers as the Japanese Invasion Wreck.

Takumi Detachment Map

Lockheed Hudson aircraft of No. 1 Squadron under assembly at RAAF Station Richmond. The Hudson in the right foreground was flown by Flight Lieutenant John Lockwood, who led the first sortie which heavily damaged the Awazisan Maru. (Archives)

Lockheed Hudsons aircraft was an American-built light bomber and coastal reconnaissance aircraft built initially for the Royal Air Force shortly before the outbreak of the Second World War and primarily operated by the RAF thereafter.

Bachok Beach, became the landing assault of Japanese troops (left wing of Takumi Detachment). Archives.

The corpse of Japanese troops (of Takumi Detachment) on the beach of Kuala Pak Amat, 1941 during the Battle of Kuala Pak Amat with 3/17th Dogra Regiment from the 9th Indian Infantry Division. (Archives)

An obsolete historical site plat at the entrance before heading to Kuala Pak Amat.

photo of 2008 by Manlukeman: Nostalgia, this monument was erected to commemorate the Japanese landing at Kuala Pak Amat. Today, it no longer appear in Kuala Pak Amat because of serious erosion along the coastal.

The chalet (Tiram Beach Resort) also disappear because of acute erosion throughout each year .

What a lost it was. Memory reminisced by a Kelantanese who loves the story and history of his state.

Archives: http://www.ww2incolor.com/

….. in the

*

*

*

Battle of Kuala Pak Amat !

Kuala Pak Amat, Sabak Beach.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

December 8, 2011 at 12:03 AM

Posted in History

Malam-Malam Kota Bharu.

with 4 comments

Selepas menghirup secawan teh tarik, sepinggan roti bakar dan telur separuh masuk di White House Coffee berhadapan Masjid Muhammadi, selepas berbual dengan pemiliknya, Siow Boon Suan, rasanya tidak lengkap jika tidak mengambil foto ‘malam-malam Kota Bharu’, bersiar-siar seorang diri di Bandar Kota Bharu disulami hujan renyai-renyai basah bertemankan EOS Canon sebelum tengkujuh yang bakal kunjung tiba 2 atau3 minggu dari sekarang. Jam ditangan menunjukkan jam 11 malam dan inilah kerja overtime ! ha ha.

Dataran al-Quran

 

Dataran al-Quran

 

Masjid Muhammadi

 

Menara Jam Bulatan Tuan Padang.

 

Jalan Temenggong

 

Ohh.. Malam yang sungguh tenang di Bandar Kota Bharu sebelum tengkujuh yang bakal kunjung tiba.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

November 1, 2011 at 1:30 AM

Posted in History

The Kelantan Delta: Pulau Suri.

with 6 comments

Pulau Suri or locally best known as Kampung Pulau Suri is a traditional fishing village in the realm of Tumpat, Kelantan. The village is located within the cluster of islands at the Kelantan river-mouth. Besides Pulau Suri, Pulau Teluk Renjuna is also one of the islands that have become a settlement for the local community. Pulau Suri which is named after a village mid-wife, is situated at the mouth of the Kelantan River, close to South China Sea. Nearly 70 houses in Pulau Suri are occupied by about 435 residents, who are mostly fishermen. This village retains the characteristics of Malay villages is also famous for home-stays.

There were two jetties that connecting the islands and the mainland which are Kok Majid jetty in Tumpat for a 40-minute boat ride to Pantai Suri and Kuala Besar jetty in Kota Bharu for a 15 minute boat ride. The journey took me through several tributaries of the river dotted by villages. Kuala Besar, branches off from the main road heading for Pantai Cahaya Bulan (formerly Pantai Cinta Berahi). Kuala Besar is a big river-mouth and is the nearest take-off point to the islands especially for those who come straightaway from Kota Bharu. The other take-off point to the islands is Pengkalan Kok Majid in Sungai Pinang, Tumpat which is a bit far to Pulau Suri unless to the Pulau Beluru and Pulau Teluk Renjuna. Sekolah Kebangsaan Pulau Beluru, located in Pulau Beluru is the only primary school in the clusters of small island catering for the needs of education among the residents of the surrounding areas. Kampung Kok Majid, which is on the main land, is a place where the island residents go to perform their daily transactions as a range of infrastructures are available there.

There are about more than 30 islands around the estuary of Sungai Kelantan. It’s a cluster of islands in a delta, formed by soil sediment deposited by the river hundred years ago. Only 13 inhabited islands in the delta, the biggest were Pulau Teluk Renjuna, Pulau Beluru and Pulau Suri. The others were Pulau Gorek, Pulau Besar, Pulau Seratus, Pulau Gagak, Pulau Tongkang, Pulau Hj. Nik Mat, Pulau Pak Ali, Pulau Cendur, Pantai Kuda. Among the islands where the settlements are built are Kampung Pantai Haji Nik Mat, Kampung Pulau Seratus, Pulau Teluk Renjuna and Kampung Pulau Beluru. These villages are connected by Sungai Kelantan, the source of living and communication for the residents here. Pulau Suri is quite serene, something one could expect from a kampong with very limited development. There is a feeling of quietness and silence. The only motorised vehicles are the motorcycles and they are few in number. Occasionally one will hear the sound of the motorboat engines from a distance.

The riverbanks were lined with Nipah palms and further inland, rows and rows of coconut trees.  At the jetty, I was surprised to discover that Pulau Suri was not quite typical island with sandy beaches, swaying palms and surrounded by blue sea. In fact, it doesn’t look like an island at all. There were many other islands, including “Teluk Jjuno”, as spoken in local dialect for Pulau Teluk Renjuna. There are also Pulau Beluru and Pulau “Toke” (Tongkang). All in, there are 13 islands, big and small within the Tumpat realm, a fact I recently discovered during the visit that there are more than 20 home-stays. The 20 home-stay facilities are mostly one-bedroom, owner occupied and have basic facilities.

Apart from Pulau Suri, I planned to explore the other nearest islands which are Pulau Beluru and Pulau Teluk Renjuna that were connected by narrow bridges. The 3 main islands are inter-connected,  Pulau Suri, Pulau Beluru and Pulau Teluk Renjuna. These are the islands that I cycled through. From Pulau Suri, I had to cross to Pulau Beluru, which is a short distance of under 3kms before heading to Pulau Teluk Renjuna. The village was modern looking, with narrow roads, lots of fruit trees and friendly people but I felt there were fewer attractions here than in Pulau Pantai Suri. The village sits at the estuary of the Kelantan River near Tumpat, and is near the South China Sea.

I got a glimpse of the life of the villagers’, most of whom are fishermen, as they go out to sea early in the morning and went home at noon. There are no cars here, only motorcycles and bicycles used which is rented by the villagers. Most villagers prefer to walk as the homes are situated closely to one another. As you walk, feel the sand under your feet. The coconut trees’ swaying gently in the wind and everyone knows everyone in the village of 450 people. Then, I decided to take a detour to the river-mouth where the muddy ‘teh tarik’ coloured water met the light green sea that become a ‘playing ground’ for the fishermen’s son. In the distance was the darker green and blue of the South China Sea.

Take a look at Kelantan river-mouth along the Delta of Kelantan to the estuary from satellite images.

Satellite Image of Northern Tumpat.

Zoom in to the cluster of Islands.

Close to the coastal which is South China Sea in the north.

*******************************************************************************************************************

View from Pengkalan Kok Majid Jetty in Sungai Pinang, Tumpat.

Looking at Pulau Teluk Renjuna which is opposite to Kok Majid Jetty

Small island in front of the jetty which is Kuala Besar in the background.

The babies of Island touch down into the mainland of Tumpat.

Kok Majid Jetty from the river.

**********************************************************************************************************************

Journey from Kuala Besar Jetty.

View from Kuala Besar Jetty.

Heading to Pulau Suri. Escape the hustle and bustle for a rural experience.

Pulau Teluk Renjuna from the boat.

Pulau Tongkang is opposite to Kuala Besar Jetty.

Reflection: LKIM Jetty in Kuala Besar.

We will have to cruise a narrow and shallow river between the Islands before arrives at Pulau Suri.

The river entrance to Pulau Suri that located far inside, in which Pulau Tongkang on the right and Pulau Teluk Renjuna on the left. Crusing the river estuary.

Boat from Pulau Suri go back and forth and became an essentially important transport to the villagers.

Pulau Beluru located behind Pulau Teluk Renjuna, connected by narrow bridge to Pulau Suri

Lush greenery & coconut trees becomes an inviting sight to Pulau Suri.

Serenity and tranquillity prevails on the river to the island.

At last, I arrived. It took nearly 10-15 minutes from Kuala Besar jetty.

Pulau Suri Jetty. Villagers are waiting for the boat to the Kuala Besar jetty.

Welcome to Kampung Pulau Suri !

The roads, more accurately, the paths meander through the villages. At several stretches, the paths are wide concrete which makes cycling easier. At several older stretches, potholes can be expected

The main entrance erected 50 meters from the jetty.

A home-stay at Pulau Suri. The village has been chosen to promote the home-stay program because the people here still maintain their traditional lifestyle and home environment.

Another home stay as I went through inside the village.

Meet the Goat ! with monkeys lurking in the background.

and The Sheep ! Goats and sheep wander aimlessly, chewing on small shrubs.

Don't forget, Mr. Darwin. The Malay used to say 'Rajuk Si Kera'. :)

The Kids playing around.

At the end of the path of Kampung Pulau Suri. At the back of Pulau Suri was Pulau Pantai Baru.

A glimpse in the life of a fisherman's son

Everything seems peaceful here.

Nipah palm stands on alongside the riverbank. Nipah is a kind of palm ( palm ) who grew up in the mangroves or tidal area near the waterfront.

Scenes of the estuary.

Farewell ride from Pulau Suri.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

October 21, 2011 at 9:55 AM

Posted in History

Dulu & Kini: Menteri Besar Kelantan.

with 2 comments

1) Haji Nik Mahmud Bin Haji Ismail (Dato’ Perdana Menteri Paduka Raja) 1921-1944.

Haji Nik Mahmud Bin Haji Ismail (Dato’ Perdana Menteri Paduka Raja) 1921-1944.

Beliau adalah pembesar negeri yang paling berpengaruh dalam pentadbiran Negeri Kelantan pada tahun-tahun sebelum Perang Dunia Kedua. Menteri Besar Kelantan ini bergelar Dato’ Perdana Menteri Paduka Raja. Anak kepada Tok Khadhi Haji Ismail bin Haji Mahmud dan Hajjah Wan Aishah bt. Osman ini dilahirkan di Kota Bharu pada akhir tahun 1882. Pada tahun 1898 beliau dibawa oleh bondanya ke Mekah dan berguru dengan Shiekh Wan Ahmad Bin Mohd Zain al-Fatani yang tersohor ketika itu.

Penglibatan Haji Nik Mahmud dalam pentadbiran negeri bermula pada tahun 1907 apabila beliau berkhidmat di Pejabat Tanah Kota Bharu dan pada tahun 1908 berkhidmat sebagai kerani  di Istana Balai Besar (Pusat Pentadbiran Negeri ketika itu). Kecekapan beliau menjalankan tugas menyebabkan beliau dilantik pula kejawatan Penolong Setiausaha Sulit kepada Sultan Kelantan.

Kepimpinan Haji Nik Mahmud kian terserlah apabila dipilih menjadi Penolong kepada Menteri Besar Encik Hassan b Mohd Salleh dengan mandate menjalankan tugas-tugas seorang Menteri Besar. Beliau telah dilantik sebagai Menteri Besar pada 30 April 1921 dengan kurniaan gelaran Dato’ Perdana Menteri Paduka Raja. Gelaran ini sering diringkaskan dengan panggilan Dato’ Perdana Menteri  sahaja atau Dato’ Besar.

Sebagai perancang dan pentadbir yang pintar, sumbangan dalam kemajuan pentadbiran kerajaan sangat besar. Antaranya menyusun semula sistem pentadbiran, memperkenalkan arahan perkhidmatan mirip “Perintah Am”, sistem gaji baru Pegawai Kerajaan dan mengendalikan kes tuntutan guaman Kompeni Duff terhadap Kerajaan Kelantan.

Faktor kesihatan mendorong beliau melepaskan jawatan Menteri Besar pada 27 December 1944 dan diganti  oleh puteranya, Nik Ahmad Kamil yang menjadi Timbalan Menteri Besar ketika itu. Beliau telah meninggal dunia pada 18 Ogos 1964.
 2) Tan Sri Dato’ Nik Ahmad Kamil Bin Nik Mahmud (Dato’ Seri Setia Raja) 1944-1953.

Tan Sri Dato’ Nik Ahmad Kamil Bin Nik Mahmud (Dato’ Seri Setia Raja) 1944-1953

Tan Sri Dato’ Nik Ahmad Kamil Bin Nik Mahmud ialah seorang anak kebanggaan Kelantan yang mencapai kecemerlangan dalam banyak bidang termasuk pendidikan, perkhidmatan kerajaan, koperat dan kerjaya politik. Beliau ialah Menteri Besar Kelantan dari tahun 1944-1953. Sebelum menjadi teraju utama kerajaan negeri, beliau dilantik menjadi Setiausaha Kerajaan Negeri Kelantan pada tahun 1934 dan Timbalan Menteri Besar Kelantan pada tahun 1938. Beliau juga salah seorang dari Ahli Rombongan Misi Kemerdekaan yang turut ke London pada tahun 1956 bagi merundingkan bagi merundingkan  kemerdekaan Tanah Melayu daripada British.

Beliau dilahirkan pada 7 Julai 1909 dan mendapat pendidikan awal di Madrasah Muhammadi, Majlis Ugama Islam Kelantan sebelum melanjutkan pelajaran di Kolej Melayu Kuala Kangsar 1925 sehingga lulus peperiksaan Senior Cambridge. Pada tahun 1926 beliau telah dihantar oleh Kerajaan Negeri untuk melanjutkan pengajian Undang-undang di United Kingdom sehingga lulus Ijazah “Barrister at Law” dari Lincoln’s Inn pada November 1930.

Perkhidmatan beliau dalam kerajaan bermula dengan perlantikan sebagai Pelatih Penolong Penasihat Undang-Undang Negeri Kelantan pada tahun 1931. Beliau pernah menjadi Penolong Pegawai Daerah Pasir Puteh dan Majistret Kelas I di Mahkamah Kota Bharu. Selepas dua tahun sebagai Majistret, beliau dilantik sebagai Timbalan Pendakwa Raya.

Sejarah gemilang beliau dalam perkhidmatan awam termasuklah menjadi Pesuruhjaya Perdagangan Malaya ke Australia pada tahun 1957, Pesuruhjaya Tinggi Malaya ke United Kingdom pada tahun 1950, Setiausaha Tetap di Kementerian Luar Negeri pada tahun 1958. Beliau juga ialah Wakil Tetap Kerajaan Persekutuan Kerajaan Tanah Melayu  ke Amerika Syarikat dan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada tahun 1959. Beliau bersara daripada Perkhidmatan Awam pada Mei 1962.

Antara kegiatan dalam bidang koperat pula, beliau menjadi Pengerusi Syarikat Rothman of Pall-Mall (Malaysia) Bhd, pada tahun 1963 dan Pengerusi Public Bank  pada tahun 1968. Pada Jun 1973 beliau dilantik sebagai Pro-Canselor Universiti Kebangsaan Malaysia.

Penglibatan beliau dalam politik bermula dengan memasuki Persatuan Melayu Kelantan yang ditubuhkan pada tahun 1939. Pada tahun 1946 pula beliau menganggotai UMNO tetapi pada tahun 1955 telah memimpin Parti Negara Cawangan Kelantan. Pada tahun 1964, beliau telah dilantik sebagai Ketua Perhubungan UMNO Kelantan.

3) Tengku Mohamad Hamzah Bin Tengku Zainal Abidin. (Tengku Sri Maharaja) 1953-1959.

Tengku Mohamad Hamzah Bin Tengku Zainal Abidin. (Tengku Sri Maharaja) 1953-1959

Tengku Mohamad Hamzah Bin Tengku Zainal Abidin merupakan antara tokoh pentadbir dan politik yang terawal di Kelantan. Beliau memegang jawatan Setiausaha Kerajaan Negeri Kelantan dari tahun 1938 hingga tahun 1953. Selepas itu, beliau dilantik sebagai Menteri Besar Kelantan dari 1953 sehingga pilihanraya umum 1959.

Dilahirkan pada 30 Mei 1909 di Kampung Raja Muda, Kota Bharu. Beliau mendapat pendidikan awal di Madrasah Muhammadiah  Kota Bharu dan kemudiannya pendidikan di Sekolah Inggeris Kota Bharu. Dari situ, beliau menyambung pelajarannya di Singapura.

Kerjaya beliau yang luas dalam perkhidmatan Kerajaan bermula sebagai Hakim Pelatih pangkat Kedua di Mahkamah Kecil Pasir Mas pada 1 Mac 1926, diikuti sebagai Hakim pangkat pertama di Pasir Mas dan Tumpat pada 1 Januari 1929. Pada 1 Februari 1930, beliau dilantik menjadi Hakim Mahkamah Tanah di Kota Bharu.

Setahun selepas itu, beliau memegang jawatan Setiausaha di Pejabat Datuk Perdana Menteri pada 26 Februari 1931. Dari situ, beliau dilantik Penolong Pegawai Daerah I di Pejabat Tanah Pasir Puteh dan pada 3 Oktober 1932 dilantik sebagai Pemungut Hasil Tanah di Pejabat Tanah Kota Bharu. Beliau pernah memangku jawatan Pemangku Menteri Besar semasa percutian Tan Sri Dato’ Nik Ahmad Kamil pada tahun 1950-1952.

Beliau melibatkan diri dalam politik dengan menjadi ahli Parti Negara yang dipimpin oleh Dato’ Onn Jaafar. Kegiatan beliau dalam pertubuhan kebajikan dan sukan terserlah apabila beliau pernah menjadi Presiden Kelab Rotary Kota Bharu dan juga Pengerusi Persatuan Olahraga Amatur Malaya Cawangan Kelantan.

Di atas kecemerlangan jasa dan sumbangan beliau, Tengku Muhammad Hamzah dianugerahkan Pingat Yang Gagah Perkasa pada tahun 1942 dan “Order of the British Empire” oleh Kerajaan British pada tahun 1946. Beliau dikurniakan gelaran Tengku Sri Maharaja pada 2 Julai 1935. Darjah Kebesaran Mahkota Kelantan Yang Amat Mulia al-Muhammadi II (S.P.M.K) pada 2 Julai 1937 dan Darjah Kerabat  Yang Amat Dihormati al-Yunusi (D.K) pada 22 Februari 1945.

4) Dato’ Haji Ishak Lotfi Bin Omar. 1959-1964.

Dato’ Haji Ishak Lotfi Bin Omar. 1959-1964.

Dilahirkan di Kampung Masjid Kota Bharu pada tahun 1917. Semasa kanak-kanak, beliau beliau belajar di Sekolah Majlis Agama Islam yang dikenali dengan Madrasah Muhammadiah, Jalan Sultan, Kota Bharu. Pada tahun 1928, beliau dihantar ke Mekah bagi mendalami bidang ugama dan pulang ke Kelantan pada tahun 1937. Pada tahun 1938-1948, beliau menganggotai Persetiaan Melayu Kelantan dan tidak berapa lama selepas itu dilantik menjadi Setiausaha pertubuhan itu.

Pada tahun 1949, beliau bertugas di Majlis Agama Islam Kelantan sebagai Pegawai Zakat selama 10 tahun. Walaubagaimanapun, beliau meletak jawatan untuk bertanding dalam pilihanraya umum 1959 dan memenangi kerusi Dewan Undangan Negeri kawasan Ketereh atas tiket Parti PAS dan dilantik menjadi Menteri Besar Kelantan pada tahun yang sama

Selepas 5 tahun memegang jawatan Menteri Besar, beliau dilantik pula memegang jawatan Speaker Dewan Undangan Negeri Kelantan. Pada tahun 1973, beliau dilantik menjadi Menteri Besar Kelantan kali yang kedua tetapi beliau meletak jawatan pada tahun 1975 dan tidak lagi bergiat cergas dalam politik. Beliau meninggal dunia pada tahun 1992.

5) Dato’ Haji Mohd Asri Bin Haji Muda. 1964-1973.

Dato’ Haji Mohd Asri Bin Haji Muda. 1964-1973.

Beliau merupakan seorang Nasionalis penting tanahair yang meniupkan semangat kemerdekaan dan penghayatan Islam. Peranan beliau dalam mencorakkan politik Kelantan sangat ketara. Bersama-sama dengan rakan seperjuangan dalam PAS, beliau berjaya membentuk kerajaan Negeri yang pertama di Kelantan selepas Pilihanraya Umum 1959.

Dilahirkan di Kampung Masjid, Kota Bharu pada 10 Oktober 1923. Pendidikan formalnya di Sekolah Majlis Agama Islam Kelantan dan semasa pendudukan Jepun, beliau dipilih untuk melanjutkan pelajaran di Maktab Bahasa Jepun “Mraikoa Korensho” di Melaka selama 4 tahun.

Beliau selanjutkannya berhijrah ke negeri Perak, bertugas sebagai guru di Gunung Semanggol dan turut menganggotai Hizbul Muslimin iaitu pertubuhan politik Islam pertama di Tanah Melayu. Semenjak itu, beliau terus aktif dlam politik negara. Bermula dengan jawatan Setiausaha Agung PAS Bukit Mertajam 1953, Pesuruhjaya PAS Kelantan dan Terengganu dan Naib Yang di Pertua Agung PAS 1961-1964 dan Yang di Pertua Agung PAS 1969.

Sebagai wakil rakyat, beliau memegang dua keahlian serentak iaitu Ahli Dewan Undangan Negeri dan Ahli Dewan Rakyat. Diperingkat negeri, beliau pernah memegang jawatan Speaker Dewan Undangan Negeri Kelantan, Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan dan menjadi Menteri Besar Kelantan pada tahun 1964 hingga 1873.

Apabila partinya menyertai Kerajaan Campuran (PAS-Perikatan), beliau menganggotai Kabinet Persekutuan dan dilantik sebagai Menteri Kemajuan Tanah dan Tugas-Tugas Khas. Akibat krisis dalam PAS, beliau menubuhkan Parti Hizbul Muslimin Malaysia. Pada 22 November 1988 beliau menyertai UMNO dan bergiat sehingga akhir hayatnya pada 1992.

6) Dato’ Haji Mohamed Bin Nasir. (Dato’ Bija Sura) 1973-1978

Dato’ Haji Mohamed Bin Nasir. (Dato’ Bija Sura) 1973-1978

Dato’ Haji Mohamed Bin Nasir dilahirkan pada Januari 1916 di Kampung Kota, Kota Bharu. Neneknya Malin Padek berketurunan Sumatera Barat. Beliau menuntut di Sekolah Majlis Agama Islam Kelantan, Royal English School, Kuala Krai dan Kolej Pertanian Serdang dengan mendapat Diploma of Agriculture pada tahun 1937. Beliau meneruskan pelajaran dengan menuntut ilmu al-Quran dan Hadis dari Maulana Ahmad Ali Lahore dan Maulana Mohamed Shah. Kemudian beliau mengepalai gerakan dakwah di seluruh Kelantan.

Dalam tahun 1959, beliau mula berpolitik secara aktif dan dilantik sebagai Timbalan Menteri Besar Kelantan. Setelah memenangi Pilihanraya Umum 1974, beliau diberi mandat oleh Barisan Nasional untuk menerajui pentadbiran Kelantan sehinggalah beliau ditarik oleh Kerajaan Persekutuan untuk dilantik sebagai Senator dan seterusnya Menteri Tidak Berportfolio. Selain daripada memimpin Parti Berjasa, beliau juga cergas dalam khidmat sukarela seperti menjadi Presiden Perkim Kelantan, Presiden Bekas Perajurit Kelantan, Presiden JP Kelantan, Pengasas Sekolah Agama Balaghulmubin, Penaung Persatuan India Muslim Kelantan dan Pengasas Pusat Pengajian Tinggi Islam Kelantan.

Antara karier penulisannya ialah usul lima, janji dan manusia ke bulan dari kaca mata al-Quran, perbandingan Islam & Kristian, menjawab ancaman Kristian, Prinsip Undang-Undang Tubuh Berjasa dan pelbagai nota kuliah dan makalah.

7) Tan Sri Dato’ Mohamed Bin Yaacob. (Dato’ Bentara Kanan) 1978-1990.

Tan Sri Dato’ Mohamed Bin Yaacob. (Dato’ Bentara Kanan) 1978-1990.

Tan Sri Dato’ Haji Mohamed Bin Yaacob ialah anak Kelantan yang mencapai banyak kejayaan di dalam bidang pentadbiran, perundangan dan juga politik. Beliau merupakan antara tokoh yang telah membawa pembangunan pesat di Negeri Kelantan. Dilahirkan di Kampung Palekbang, Tumpat pada 3 Januari 1926, beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Melayu Kampung Laut, Tumpat pada tahun 1936. Kecemerlangannya dalam pelajaran menyebabkan beliau terpilih mengikuti Kelas Khas ‘Special Malay’ di Sekolah Inggeris Sultan Ismail, Kota Bharu.

Beliau mula bertugas sebagai kerani sementara di Pejabat Pos Kota Bharu dan menjadi Setiausaha Sulit Sultan Kelantan pada tahun 1953. Beliau menyambung pelajaran dalam bidang undang-undang di Lincoln’s Inn, English sehingga lulus Ijazah “Barrister at Law” pada tahun 1958. Selepas itu, beliau bertugas sebagai Majistret di Muar dan Batu Pahat, Johor pada tahun 1959 dan Timbalan Pendakwaraya bagi negeri Perak pada tahun 1962. Pada tahun 1964, beliau menjadi Penasihat Undang-Undang  Negeri Terengganu dan Penasihat Undang-Undang Johor pada tahun 1967.

Penglibatan beliau dalam politik bermula dalam tahun 1949 apabila beliau mengetuai Pemuda UMNO Bahagian Pasir Mas. Beliau mengetuai UMNO Bahagian Machang pada 1971 dan Bahagian Tanah Merah pada 1974. Pada tahun 1984, beliau menjadi Pengerusi Badan Perhubungan UMNO Kelantan. Dalam Kerajaan Persekutuan, beliau memegang jawatan Timbalan Menteri Dalam Negeri. Beliau kemudiannya diberi tanggungjawab lebih besar sebagai Menteri Pelajaran dalam tahun 1973, Menteri Tenaga, Teknologi dan Pendidikan pada tahun 1974 dan Menteri Perusahaan Awam pada tahun 1976.

Pada pilihanraya tahun 1978, beliau bertanding kerusi Dewan Negeri Kawasan Air Lanas yang membawa kepada perlantikan beliau sebagai Menteri Besar. Kecemerlangan, bakti dan sumbangannya kepada negeri dan negara, beliau dianugerahkan Darjah Seri Mahkota Kelantan yang membawa gelaran Dato’ pada tahun 1976 dan gelaran Dato’ Bentara Kanan oleh KDYMM al-Sultan Kelantan pada 1979, dan pada tahun 1988 beliau menerima Darjah Panglima Setia Mahkota (P.S.M) daripada Yang di Pertuan Agong yang membawa gelaran Tan Sri.

8) Tuan Guru Dato’ Haji Nik Abdul Aziz Bin Nik Mat (Dato’ Bentara Setia) 1990-.

Tuan Guru Dato’ Haji Nik Abdul Aziz Bin Nik Mat (Dato’ Bentara Setia) 1990-.

Tuan Guru Dato’ Haji Nik Abdul Aziz Bin Nik Mat dilahirkan dalam sebuah keluarga ilmuan Islam di Kampung Pulau Melaka, Kota Bharu pada tahun 1931. Beliau mendapat pendidikan awal di sebuah pondok di Jerteh, Terengganu. Pada tahun 1958, beliau telah ke India untuk mendalami ilmu Fiqh, usul Fiqh, tafsir al-Quran & al-Hadis di Universiti Deoband (Darul Ulum). Setelah menamat pengajian di India, Tuan Guru meneruskan lagi pelajaran di Mesir dimana beliau telah memperoleh Ijazah Sarjana Muda dalam Pengurusan Pengajian Bahasa & Ijazah Sarjana (M.A) dalam jurusan kehakiman dan perundangan Islam.

Sekembalinya dari Mesir, beliau mula mengajar di kampung-kampung dan menjadi pengajar di Sekolah Maahad Muhammadi. Pada tahun 1967, beliau telah menyertai Parti Islam se-Malaysia (PAS) dan telah dipilih menjadi Ahli Parlimen Kelantan (Pengkalan Chepa) sehingga tahun 1986 dimana beliau telah bertanding di kawasan Parlimen Bachok.

Beliau telah dilantik menjadi Ketua Dewan Ulama PAS Pusat  hingga ke saat ini dan menjadi Pesuruhjaya PAS Kelantan. Kehadiran beliau dalam kepimpinan PAS Kelantan telah merubah parti itu ke visi perjuangan Islam. Beliau telah menerajui parti PAS sehinggalah pada 23 Oktober 1990 di mana parti PAS bersama-sama Semangat 46 dan BERJASA telah membentuk Angkatan Perpaduan Ummah iaitu (APU) dan telah berjaya mengambil alih pemerintahan Negeri Kelantan dan Tuan Guru dipilih sebagai Menteri Besar Kelantan hingga hari ini.

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

September 18, 2011 at 1:20 PM

Posted in History

Arked MPKB Dalam Kenangan (1966-2011).

with 4 comments

Setelah hampir 50 tahun beroperasi, akhirnya pada 1 Julai 2011, Arked MPKB (Pasar Lama MPKB) secara rasminya melabuhkan tirai bagi memberi laluan untuk projek pembangunan semula bangunan yang berusia hampir setengah abad dek kerana terlalu uzur dan berisiko untuk terus digunakan. Sejumlah 300 peniaga-peniaga telah ditawarkan untuk berpindah ke Bazar Tok Guru dan kata sepakat akhirnya dapat dicapai setelah berlaku kemelut berpanjangan diantara pihak Perbadanan Menteri Besar Kelantan (PMBK), Pemaju Sensa Timur & Persatuan Peniaga Arked MPKB. Walaubagaimanapun, Pengerusi Persatuan Arked MPKB, Ab. Salim telah pun memohon maaf di atas khilafnya yang dikatakan telah memburukkan nama baik Kerajaan Kelantan dengan dakwaan yang tidak berasas. Difahamkan hampir kesemua peniaga telah berpindah ke Bazaar Tok Guru pada minggu pertama bulan Julai 2011 dan pelbagai program bakal diadakan bagi mengadakan promosi untuk Bazaar baru ini antaranya Festival Makanan Antarabangsa Cheng Ho Kelantan (14 – 23 Julai 2011) di tapak pembangunan Hotel Madinaturraudhah & Galeri Tamadun Islam di Dewan Jubli Perak MPKB.

Sedikit Info tentang Arked MPKB (Pasar Lama MPKB) atau dahulunya dikenali sebagai Pasar Besar, ia telah dirasmikan oleh KDYMM Sultan Kelantan, Almarhum Tuanku Sultan Yahya Petra Ibni Almarhum Sultan Ibrahim, Sultan & Yang Dipertuan Bagi Negeri Kelantan Darul Naim pada 25hb Zulkaedah 1385 bersamaan dengan 17hb Mac 1966. Di bawah pasar ini terdapat hampir 50 buah gerai makan dan dibahagian atas pula mengandungi hampir 300 unit kedai yang kesemuanya telah uzur dimamah usia. Syarikat Pemaju terkenal di Kelantan, Sensa Simur Sdn. Bhd telah diberikan hak untuk membangunkan semula kawasan pasar yang dijangka bermula akhir tahun ini menjadikan ia suatu tranformasi baru yang bakal berubah wajah Bandar Kota Bharu. Terima kasih kepada Dato’ Annuar Tan Abdullah, Ahli Exco Kerajaan Negeri Kelantan yang bertungkus lumus menguruskan perpindahan para peniaga Arked MPKB ke Bazaar Tok Guru. Semoga para peniaga di Bazaar Tok Guru dapat berniaga dengan lebih selesa dan selamat di Bazaar yang cantik lagi menawan. :)

Arked MPKB dari Jalan Ismail

Arked MPKB dari Jalan Ismail

Arked MPKB

Arked MPKB ke arah Menara Telekomunikasi.

Arked MPKB di Jalan Temenggong.

Arked MPKB

Arked MPKB

Arked MPKB: Kini Tinggal Kenangan.

Arked MPKB

Arked MPKB: Gerai Makan Kak Pah antara gerai tersohor di dalam pasar.

Gerai Makan Mee Sup Mat Zin Champa

Arked MPKB : Selamat Jalan !

Arked MPKB : Keadaan luar dari kelaziman.

Kucing juga terpaksa berpindah :)

Dan dia juga. :)

...

Tazkirah ini diletakkan sewaktu kerajaan PAS mula dibentuk.

...

...

Plak perasmian suatu ketika dahulu.

Mengunjung untuk kali terakhir

Kebanyakan mereka telah mengosongkan kedai masing2.

Arked MPKB : Tiba masa mengucap selamat tinggal.

Arked MPKB : Sehingga berjumpa lagi di versi berlainan :)

Entri Berkaitan:
1) Dataran MPKB Dalam Kenangan (1995-2009).

2) 30 Mac Dalam Kenangan (1980-2010).

Written by Muhammad Ismail Ibrahim

July 11, 2011 at 11:01 AM

Posted in History

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 77 other followers